Παρασκευή

Το παραμύθι μας

Παρασκευή


Βλέπω πως έχω 2 μήνες να γράψω στο βλογ. Τι να γράψω; Κάθε μέρα σκάνε στο διαδίκτυο δεκάδες άρθρα για την πολιτική κατάσταση που λένε και δε λένε, αναμασούν και καταπίνουν.

Πολλές μάσκες έχουν πέσει. Πολλά μυαλά έχουν χυθεί. Πολλές αυταπάτες έχουν σωριαστεί μπροστά στις ουρές των ΑΤΜ, το ΦΠΑ – για να μην αναφέρω την σκοτοδίνη όσων έκαναν το λάθος (sic) να σχετίζονται επιχειρηματικά με το εξωτερικό.

Για όποιον παρακολουθεί πρόσωπα και καταστάσεις στο διαδίκτυο των social media, των αυτοπροβολών δηλαδή, οι αποκαλύψεις είναι πολύ μεγαλύτερες από όσες μπορεί να αντιληφθεί ο μέσος πολίτης.

Επιχειρήσεις που στήθηκαν και λειτούργησαν με ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις χωρίς να έχουν αναγκαστεί να αναζητήσουν ποτέ πελάτες σε ικανό πλήθος να τις συντηρήσει, κλείνουν. Δε νιώθω καμία λύπη για αυτές. Αυτές όμως είναι λίγες. Ή ίσως και πολλές αλλά ανήκουν σε λίγους. Όλοι ξέρουμε πόσες ίδιες start up με διαφορετικό όνομα και διαφοροποιημένες υπηρεσίες στο ελάχιστο, λειτούργησαν ως όχημα πολιτικού και επικοινωνιακού αριβισμού. Κανένας θρήνος για αυτές.

Ο θρήνος αξίζει μόνο για τους επιχειρηματίες της καθημερινότητας. Σαν αυτόν τον κύριο στον οποίο ο μέχρι πρότινος Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, δεν μπόρεσε να επιδείξει κανένα σεβασμό εφόσον ποτέ δεν αντιλήφθηκε πως ως Υπουργός εκπροσωπεί όλους τους Έλληνες και όχι μόνο το είδωλο στο φαντασιακό υπερεγώ του.

Πλημμύρα άρθρων πριν λίγες ημέρες για τα μυστικά και σκοτεινά σχέδια της κυβέρνησης να μας οδηγήσει στη δραχμή. Κοροϊδευόμαστε και μεταξύ μας. Σιγά την αποκάλυψη. Οι μισοί που ψήφισαν συριζα- ανελ ήθελαν δραχμή και οι άλλοι μισοί ήλπιζαν στην κωλοτούμπα που τελικά και έγινε καλύπτοντας τον θόρυβο με ένα δημοψήφισμα που θα μείνει στην ιστορία ως το πιο φαιδρό δημοκρατικό περδίκλωμα ανόητου λαού.

Δυστυχώς όμως, ούτε οι μεν ούτε οι δε, αντιλαμβάνονταν τις συνέπειες του ενδιάμεσου. Πολίτες χωρίς συναίσθηση συνεπειών. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση χωρίς αίσθημα υπευθυνότητας.

Η δεξιά μπλεγμένη στις δικές της συνιστώσες καταλήγει δεκανίκι μίας κυβέρνησης που διαπραγματεύτηκε με ύβρεις, προπαγάνδες και στηρίχτηκε στο θυμικό «αγράμματων» με φιλότιμο.


Οι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν αυτό που θέλουν να πιστέψουν χωρίς να αναζητούν αποδείξεις, χωρίς ενδείξεις αμφισβήτησης. Δεν το λέω εγώ μόνο. Το λένε όλες οι έρευνες περί αξιοπιστίας. Οι οποίες έρευνες επισημαίνουν επιπρόσθετα την εσφαλμένη αντίληψη πως ένας άνθρωπος που θεωρείται αυθεντία σε έναν τομέα, γίνεται συχνά δεκτός ως αυθεντία επί παντός. Έτσι, καταλήξαμε να υπερκεράσουμε την ελευθερία της άποψης με ένα ντελίριο επικοινωνιακού πανηγυριού όπου η αυθεντία ..στους κολοκυθοκεφτέδες, ας πούμε, θεωρήθηκε επικοινωνιακό ατού και στην πολιτική άποψη.

Το ίδιο συμβαίνει και στο διαδίκτυο. Άνθρωποι που σου προκαλούν στομαχική αναταραχή προωθούνται ακόμα και τώρα ως το αντίπαλο δέος (sic, επίσης) μίας προσβλητικής - τόσο αισθητικά όσο και νοητικά – κυβέρνησης θεομπαιχτών.

Η δεξιά αυτοκτονεί. Η αριστερά έχει εξευτελιστεί. Οι πολίτες ζουν το παραμύθι τους. Κι οι δράκοι συντηρούνται στο θεσμικό τους βάθρο, διότι μόνο έτσι είναι συνεπής η ιστορία με την ονείρωξη μιας λύτρωσης σε υποσχετικές.





Δευτέρα

Διανοητικές δυσπεψίες

Δευτέρα



Αυτές τις ημέρες διαβάζω το Φύλλο Μηδέν του Έκο, ο οποίος επιστρέφει μάλλον απελευθερωμένος από κάποιες αμφίβολες εμπορικές επιτυχίες. Πάλι παρασύρεται σε κάποια σημεία σε εκείνη την εμμονική φλυαρία – χαρακτηριστικό των επαγγελματιών συγγραφέων - αλλά από τη μία, ευτυχώς αυτό συμβαίνει εμβόλιμα 2-3 φορές μόνο, αφετέρου στην πορεία αναγνωρίζει ο αναγνώστης πως ακόμα και στις φαινομενικά άσχετες διηγήσεις του ο Έκο επιχειρεί απολύτως συγκροτημένα να στηρίξει την αλήθεια του βιβλίου. 

Δεν θέλω να αποκαλύψω πολλά για την ιστορία, η οποία ούτως ή άλλως έχει διακυμάνσεις μεγάλου εύρους αλλά τείνω να χαρακτηρίσω το βιβλίο ως ένα «ύπουλο» και ομολογουμένως επιτυχημένο ράπισμα στον κόσμο της εμπορικής ενημέρωσης. Νομίζω μάλιστα πως σε πολλά σημεία επιτυγχάνεται ο σκοπός με μία αυτόματη συνάφεια που εντοπίζει κανείς σχετικά με τα διαδικτυακά δρώμενα, κι ας μην αναφέρεται πουθενά κάτι τέτοιο. 

Η εμπορική δημοσιογραφία δεν είναι απαραίτητα αυτή που πουλάει αλλά αυτή που στοχεύει σε μεγαλύτερο κοινό. Δίνεις αυτό που αποζητούν οι περισσότεροι. Αυτό που μπορούν να καταναλώσουν χωρίς έντονες διανοητικές δυσπεψίες. Δίνεις έτοιμη σκέψη, όχι επειδή ο αναγνώστης δε μπορεί να σκεφτεί αλλά επειδή ο απαίδευτος αναγνώστης θα προτιμήσει να παρασυρθεί και όχι να αντισταθεί. Δε δίνεις είδηση. Δίνεις αλήθειες που προϋπάρχουν σε απωθημένους εγκεφάλους και τις επικυρώνεις ως βεβαιότητες

---- 

Τις τελευταίες ημέρες έγινα δέκτης – πιθανότατα για εκατοστή φορά στην δεκαετή παρουσία μου στα social media – σωρείας απαξιωτικών αναφορών στο twitter όπου η δυνατότητα να απευθύνεσαι χωρίς να είναι απαραίτητο να έχεις συστηθεί με κάποιο τρόπο, δημιουργεί εύκολα ατμόσφαιρες εντυπώσεων. 

Μιλώ για την δική μου περίπτωση αλλά γνωρίζω πως υπάρχουν άπειρα άλλα παραδείγματα επώνυμων κυρίως χρηστών οι οποίοι συχνά μπαίνουν στο στόχαστρο όχι μίας σοβαρής αντιπαράθεσης αλλά στο αλλήθωρο μάτι ενός κυκλώνα που δομείται με στόχο την απαξίωση. 

«Κι αν κάποιος, θέλοντας να χαρακτηρίσει μια δραματική κατάσταση, πει ότι βρισκόμαστε στο μάτι του κυκλώνα, υποθέτω ο … θα έχει τη σύνεση να του υπενθυμίσει ότι, σύμφωνα με όλα τα επιστημονικά συγγράμματα, το μάτι του κυκλώνα είναι το μοναδικό σημείο όπου επικρατεί γαλήνη, ενώ ο κυκλώνας μαίνεται γύρω του. 

Όχι..! Σε αυτή την περίπτωση θα έλεγα πως πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το μάτι του κυκλώνα, διότι ασχέτως τι λέει η επιστήμη, ο αναγνώστης δεν το ξέρει· και το μάτι του κυκλώνα του δίνει την εντύπωση ότι βρίσκεται στο κέντρο των προβλημάτων.» 


Δε θα έγραφα όμως αυτό το ποστ ποτέ μόνο με αφορμή μία προσωπική επίθεση. Εχθές διάβαζα για ένα άρθρο δημοσιογράφου όπου απαξιωνόταν μία πολιτική προσωπικότητα με ακράδαντο το επιχείρημα πως τολμά να πίνει και να καπνίζει. 

Θα δείτε και μόνοι σας για ποιο λόγο άστραψε αμέσως στο μυαλό μου το απόσπασμα του Έκο. 

«Ας πούμε λοιπόν ότι αυτός…πάει αργά ή γρήγορα να χώσει τη μύτη του στις υποθέσεις του κομεντατόρε. Συνεπώς, ο … θα χαιρόταν να δει πώς μπορούμε να ρίξουμε μία σκιά υποψίας σε αυτόν τον ανακατωσούρα… 

Προσέξτε καλά, σήμερα για να αντικρούσεις μία κατηγορία, δε χρειάζεται να αποδείξεις το αντίθετο, αρκεί να απαξιώσεις εκείνον που σε κατηγορεί. ..αν μου επιτρέπετε την έκφραση, παραξενοποιούμε ό,τι κάνει καθημερινά. 

Ο.. τον είχε φωτογραφίσει ..ενώ έτρωγε σε ένα κινέζικο εστιατόριο με ξυλάκια. 

Υπέροχα… ο αναγνώστης μας δεν συχνάζει σε κινέζικα εστιατόρια. Αυτός γιατί συχνάζει σε κινέζικα εστιατόρια… γιατί αν είναι σοβαρός..δεν τρώει σπαγκέτι και ζυμαρικά όπως όλοι; … 

Και να ήταν μόνο αυτό… φορούσε κάλτσες σμαραγδί και παπούτσια του τένις. 

Φορούσε κάλτσες σμαραγδί και παπούτσια του τένις! Αυτός είναι δανδής ή παιδί των λουλουδιών, όπως τους έλεγαν κάποτε. Δε θέλει πολύ για να φανταστούμε ότι κάνει και μπάφους. Αλλά αυτό δε το λέμε, αφήνουμε τον αναγνώστη να καταλήξει μόνος του στο συμπέρασμα.» 

----

Και κάπως έτσι διαμοιράζεται η φτηνή δημοσιογραφία από φτηνούς ανθρώπους για ένα κοινό που είναι αμόρφωτο όχι επειδή δεν γνωρίζει αλλά επειδή δεν ενδιαφέρεται να σκεφτεί. 


Κι έτσι, «Από μια μη είδηση βγάλαμε είδηση. Και χωρίς να πούμε ψέματα».

Φύλλο Μηδέν 
Ουμπέρτο Έκο 
Εκδόσεις Ψυχογιός